Bulut Bilişim Nedir?

Bulut bilişim teknolojileri son yıllarda popülerlik kazanmış ve günümüzde de hala gelişmekte olan bir teknolojidir. Büyük hesaplama gücü veya depolama alanı gerektiren uygulamalar veya saklanacak herhangi bir dosyanın uzak sunucularda bu alanları kullanarak saklanmasıdır. Bu sistem genel olarak kullandığın kadar öde mantığına dayanmakta olan bir sistemdir.

Günümüzdeki teknolojik gelişmeler göz önüne alındığı zaman bu tarz bir sistemin her alanda ne kadar yararlı olabileceğini görmek hiç de zor değil. Genel olarak ucuz ve yüksek performanslı olmasından ötürü her alanda çoğu bu teknolojinin tercih edilme sebeplerinden bazılarıdır. Bulut bilişim üzerinde verinin depolanması ve işlenmesi kullanıcılar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu yüzden dosya yapısını ve katmanlarının incelenmesi gerekmektedir. Adli bilişim alanında da bu verilere erişim ve ayrıca bu sistem üzerinden yapılabilecek depolama ve değiştirme işlemleri sonucunda oluşabilecek herhangi bir suç durumunda bu sisteme nasıl ulaşılacağı ve dosyaların nerelerde, hangi katmanlarda bulunduğuyla alakalı incelemeler yapılacaktır.

Bulut Teknolojilerinin Servis Modelleri

Bulut bilişim servis modelleri sayısı konusundan farklı görüşler olsa da temel olarak 3 türden bahsedilebilir:

Servis olarak Yazılım (Software as a Service, SaaS)

Kullanıcıların uygulamalara erişmek için kendi sistemlerine herhangi bir kurulum yapmalarına gerek kalmadan, internet tarayıcıları aracılığıyla bulut bilişim sistemleri üzerindeki uygulamalara erişerek çalışma yapabilmeleridir. Müşteriler alt yapıdaki ağ, sunucu, işletim sistemi ve depolama aygıtları gibi bileşenleri yönetmez veya denetlemez. Sadece kullandıkları uygulamalara özgü ayarlamalar yapabilirler.

Servis olarak Platform (Platform as a Service, PaaS)

Servis sağlayıcı, müşteriye kendi uygulamasını geliştirip, çalıştırabileceği bir platform sunar. Bu platform uygulamanın geliştirileceği, çalıştırılacağı ortamla birlikte, tamamlayıcı servisleri ve gerekli teknolojik altyapıyı da kapsar. Kullanıcının kendi kurduğu uygulama dışında, platform altyapısını oluşturan bileşenler üzerinde herhangi bir kontrolü ve yönetim imkânı yoktur.

Servis olarak Altyapı (Infrastructure as a Service, IaaS)

Altyapının bir bulut servisi olarak sunulması modelinde müşteri ihtiyacı olan işlemci, depolama, ağ kaynağı ve diğer temel bilişim kaynaklarını kendisi yapılandırabilmekte ve bunların üzerine ihtiyacı olan işletim sistemi ve uygulamaları kurabilmektedir. Müşterinin ağ yapısı üzerinde yönetimi ve tam bir kontrolü olmamasına rağmen, işletim sistemi seviyesinde sisteme tam bir hâkimiyeti bulunmakta ve bazı ağ bileşenlerini (Firewall benzeri) yönetebilmektedir.

Bulut Teknolojilerinin Türleri

        Genel, özel ve hibrit olmak üzere 3 farklı tür altında incelenebilir:

Genel Bulut (Public Cloud)

Genel bulutta servis sağlayıcı, uygulamalar ve depolama alanlarını internet üzerinden açık bir şekilde sağlar. Genel buluta en iyi örnek kullanıcılar tarafından yüklenen Youtube videolarıdır. Video kaynakları ve bilgileri bulut sağlayıcısı tarafından organize edilir ve internet erişimi olan herkes tarafından erişilebilirdir.

Özel Bulut (Private Cloud)

Özel bulutta servis sağlayıcı tarafından sağlanan depolama ve uygulamalar üzerine kullanıcının kendi güvenliğini sağlama yetkisi vardır. Bu sayede özel bilgiler ve veriler, bulut sağlayıcısı dâhil üçüncü şahıslar tarafından erişilemez. Özel buluta örnek Google Drive hizmeti olarak verilebilir. Kişisel dosyalar Google sunucuları tarafından depolanır ve sadece ilgili kullanıcı tarafından erişilebilir ve düzenlenebilir.

Hibrit Bulut (Hybrid Cloud)

Hibrit bulutta bulut sağlayıcısından kiralanan alanın tamamının güvenliği sağlanmaz, sadece kullanıcıya ait özel bilgilerin güvenliği sağlanır. Herkes tarafından erişilebilir alanlarda ise özel bilgiler saklanmaz. Örnek olarak Google Drive üzerinden paylaşıma açılan dosyalar verilebilir. Gizli kalması istenen dosyalar paylaşıma açılmayabilir ancak belirli dosyalar Google Drive üzerinden paylaşıma açılabilir.

BULUT SİSTEMLERİN ADLİ BİLİŞİMDEKİ YERİ

Bu kadar bulut sistemden bahsettikten sonra en önemli husus olan adli bilişim alanında bunun yerini bu bölümde incelemeye çalışacağız. Herhangi bir bulut sistemi üzerinden gerçekleştirilen bir eylem sonucu adli bir vaka oluşmuş ve bunun incelenmesi gerekiyorsa temel olarak bazı adımların bu sistemi inceleyecek kişide oturmuş olmalıdır. Bunlara değinecek olursak:

  • Operasyona hazırlık, hiper yöneticiler, sanal makineler ve bulut tabanlı depolama gibi bulutla ilgili teknolojilerde eğitimiler verilmelidir.
  • Personel, altyapı, platform ve yazılım katmanlarında bulut teknolojileri ile nasıl etkileşimde bulunacağı konusunda genel bilgiye sahip olmalı ve eylemlerinin çevreye olan etkisini anlayacaktır.
  • Bulutun her katmanında araştırmayla ilgili verileri toplamak için mevcut yöntemleri ve araçları anlamalıdırlar.
  • Farklı CSP’ler tescilli sistemlere sahip olabilir, bu nedenle, eğer mümkünse, bu tescilli sistemlerin kullanımı ve araştırılmasına yönelik eğitim düşünülmelidir.
  • Son olarak, personel Buluttan ilgili verileri elde etmek için gerekli donanıma ve yazılıma sahip olmalıdır.

Personelin eğitimi, olası risklerin tespiti ve bir olayın meydana gelmesinden önce potansiyel veri kaynaklarının belirlenmesi, etkin olay müdahalesinde ve ilgili verinin zamanında ve doğru bir şekilde elde edilmesinde büyük ölçüde yardımcı olabilir. Bu nedenle, bu çalışma, CSP’lerin ve yasa uygulamalarının, bir olayla karşılaşmadan önce tehditleri, potansiyel etkilerini ve potansiyel kanıt veri izleme kaynaklarını modellemek için birlikte çalışmasını önermektedir. Bu, CSP’ye olay yanıtı sırasındaki potansiyel kanıtları korumaya yardımcı olacak ve yasa uygulamalarının, hangi verinin mevcut olacağı konusunda daha iyi bir fikre sahip olmalarına ve belirli bir olay meydana geldiğinde bu tür verilerin nasıl ele alınacağına yardımcı olacaktır.

Bulut Teknolojisi Hizmeti Sağlayan Bazı Platformlar

Google Drive (http://drive.google.com)
SkyDrive (https://skydrive.live.com)
Dropbox (http://dropbox.com)
Cloud (https://cloud.google.com)
Yandex.Disk (http://disk.yandex.com)
Turkcell Akıllı Bulut (http://turkcellakillibulut.com)